Powierzcie swój wzrok profesjonalistom. Tel.: +48 667 365 265, +420 482 311 792

Słownik specjalistyczny

Siatka Amslera
Siatka Amslera jest narzędziem służącym do badań stwierdzających początkowe stadium  związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) . Przy tej chorobie oczu pojawia się na początku procesu obrzęk siatkówki, który tworzy na normalnie płaskiej siatkówce „wzgórek”. Takie sfalowanie siatkówki przejawia się również w widzeniu tak, że na równych liniach jest widoczne sfalowanie. Siatka Amslera jest siecią linii równoległych, które  zdrowe oko widzi  jako równoległe  i nie zniekształcone, a przy obrzęku siatkówki są one zniekształcone.

Kaszaki i cysty
Kaszaki i cysty bywają dosyć podobne, są to formacje kuliste przy krawędzi powiek, cysty  są wypełnione przezroczystym płynem surowiczym, kaszaki białawymi substancjami tłuszczowymi. Oba defekty kosmetyczne usuwa się drobnym zabiegiem chirurgicznym.

Soczewki wewnątrzgałkowe
Podczas operacji zaćmy wybiera chirurg nową soczewkę, którą wstawia do oka w miejsce pierwotnej zmętniałej soczewki. Dzięki tej wymianie soczewki w oku przywraca się straconą ostrość wzroku.  Soczewki wewnątrzgałkowe  różnią się zastosowanym materiałem przy ich produkcji i siłą optyczną. Siła optyczna wybranej soczewki stanowi, jakie okulary będzie nosił pacjent po operacji – czy okulary do dali czy do czytania i jak będą mocne. Wybór siły optycznej zależy od porozumienia z pacjentem  przed operacją, czemu on da pierwszeństwo: żadnych okularów do dali i jedne okulary do czytania lub żadnych okularów do czytanie i jedne okulary do dali. Większość pacjentów decyduje się przed operacją na pierwszy wariant. Dzięki małym ryzykom tej operacji pacjenci zazwyczaj nie muszą być hospitalizowani.

Standardowe soczewki
Ubezpieczenie zdrowotne opłaca pacjentowi zastosowanie standardowej soczewki, którą jest elastyczna soczewka jednoogniskowa, wykonana z bezbarwnego przezroczystego materiału.

Ponadstandardowe soczewki
Jeżeli pacjent dopłaci, chirurg może mu wstawić ponadstandardowe soczewki wewnątrzgałkowe soczewki. Należą do nich soczewki z dodatkiem  filtru UV, soczewki toryczne, i soczewki multifokalne.

Soczewki z dodatkiem  filtra UV
Jeżeli podczas produkcji do materiału soczewki są dodane składniki filtrujące składową UV światła (ultrafioletową część spektrum, którego oko nie widzi, ale którego część trafia do oka), to soczewka przyjmuje odcień żółtawy do złotego – dlatego te soczewki mają w nazwie słowo „Gold” i podobnie. O ultrafioletowej części spektrum uważa się, że jest ono jednym z przyczyn zwyrodnienia plamki żółtej. Jeżeli więc pacjent zdecyduje się na tę soczewkę, w efekcie obniży się ryzyko powstania zwyrodnienia plamki żółtej. Taka soczewka ma oprócz tego kolor, który jest zbliżony do własnej soczewki ocznej w wieku około lat pięćdziesięciu dlatego pacjenci z tą soczewką po operacji nie odnoszą wrażenia przy ocenie widzenia  kolorów, że wszystko wpada w „kolor niebieski”.

Soczewki toryczne
Implantację soczewek torycznych używa się do korekcji astygmatyzmu rogówkowego. Jeżeli pacjent nosi przed operacją okulary i wada ta jest wywołana niewłaściwym kształtem rogówki, przy zastosowaniu zwykłej soczewki sferycznej nie można zapewnić , aby  pacjent po operacji obył się bez okularów do dali. W tym przypadku jest wskazane zastosować soczewkę toryczną, która koryguje  tę wadę rogówki.

Soczewki multifokalne
Soczewki multifokalne to soczewki o nietypowym kształcie optyki, który zapewnia, że soczewka nie ma jednego ogniska jak normalne soczewki używane do implementacji, ale ma ogniska dwa. Taka konstrukcja soczewki zapewnia, że oko wykorzystuje jedno ognisko do widzenia do dali a drugie do widzenie bliży. W wyniku takiej regulacji pacjent po wstawieniu tej soczewki nie musi mieć w większości przypadków żadnych okularów – ani do dali, ani do czytania. Pacjenci z wszczepioną soczewką multifokalną są po operacji przeważnie bardzo zadowoleni z wyniku pooperacyjnego, ale należy przyznać, że tego typu soczewek nie można zastosować każdemu pacjentowi. Zasadniczym czynnikiem ograniczającym jest stan siatkówki, która musi być w zupełnym porządku, drugim czynnikiem ograniczającym jest adaptabilność  pacjenta na ten typ soczewki – mózg pacjenta musi się oswoić z tym typem soczewki. Przeważnie trwa to kilka tygodni, a po tym okresie pacjenci są z wyniku operacji bardzo zadowoleni. Ten typ soczewki używa się również w chirurgii  presbyopii – starczowzroczności .

Podniesienie (Lifting)  brwi
Lifting brwi to zabieg chirurgiczny podniesienia brwi od linii rzęs. Operacja jest dotyczy obu płci, ponieważ na opadnięcie  brwi  skarżą się zarówno kobiety jak i mężczyźni. Operacja polega na wycięciu i naciągnięciu skóry nad brwiami, które jednak utrzymują właściwą funkcję powiek ocznych,  po operacji zamykających się bez problemów. Twarz po operacji zazwyczaj traci brzydki, zmarszczony wygląd.

Glaukoma – jaskra
Główną przyczyną jaskry jest degeneracja nerwu wzrokowego w następstwie zwiększonego ciśnienia śródgałkowego. Jeżeli w oku zgromadzi się wewnątrz gałki ocznej zbyt duża ilość płynu, który nie może odpływać, zwiększy się ciśnienie śródgałkowe,  co  zmniejsza  ukrwienie nerwu wzrokowego, który zaczyna powoli obumierać, a po pewnym czasie zupełnie zanika. W tym przypadku oko przestanie zupełnie postrzegać światło – pacjent oślepnie. Zdradliwość jaskry polega na tym, że z początku człowiek o tym w ogóle nie wie. Zwiększone ciśnienie śródgałkowe nie wywołuje żadnego bólu ani innych problemów. Dochodzi najpierw do małych zakłóceń pola widzenia, którego człowiek może nie zauważyć. W miarę postępu choroby zakłócenia w polu widzenia już są zauważalne. Człowiek traci tak zwane widzenie  peryferyjne i zamiast niektórych ludzi i przedmiotów widzi tylko cienie i czarne plamy. Jeżeli nerw oczny zupełnie zaniknie, dojdzie do zupełnej straty wzroku. Jaskrę można leczyć, ale musi się ją  wcześnie wykryć, to znaczy jej rozwój musi się zatrzymać wcześnie. Jakiekolwiek zmiany degeneracyjne w nerwie ocznym są nieodwracalne.

Katarakta – zaćma
Zaćma jest na świecie najczęstszą  przyczyną uszkodzenia wzroku, w krajach trzeciego świata jest ona najczęstszą przyczyną ślepoty. Zaćma powstaje jako zaćma wrodzona lub w związku z wiekiem, starzeniem się oka. Tzw. starcza zaćma (pomimo tego, że niekiedy pojawia się już po 45 roku życia) powstaje jako objaw „zużycia oka” – dokładniej soczewki ocznej, kiedy w soczewce dochodzi do zmian w związku z trwałą proliferacją i degeneracją komórek soczewkowych. Zaćma powstaje również po zranieniu oka, mocnym naświetleniu, jako efekt uboczny leków i podobnie. Niektóre choroby sprzyjają szybkiemu rozwojowi zaćmy, a  przy tym nie są jej przyczyną, typowa jest tu cukrzyca.

Katarakta (zaćma) wrodzona – zaćma noworodków
Czasami dziecko rodzi się z wrodzoną zaćmą, co  bywa spowodowane infekcją matki niektórymi chorobami wirusowymi podczas ciąży, lub usterką rozwoju oka przed narodzeniem. Problematyka wrodzonej zaćmy jest specyficzna i rozwiązywana jest w placówkach specjalistycznych.

Zwyrodnienie plamki żółtej
Zwyrodnienie plamki żółtej jest chorobą siatkówki oka, podczas której dochodzi do stopniowej utraty wzroku w wyniku powstania bliznowych zmian w  obszarze plamki żółtej (łac. macula lutea  – przyp. tłum.)– miejsca najostrzejszego widzenia w siatkówce. W razie uszkodzenia tej części siatkówki pacjent wprawdzie  widzi, ale centralna część pola widzenia jest odbierana jako siwa przestrzeń, co przykładowo ogranicza  zdolność czytania tekstu normalnych rozmiarów.

Starcze zwyrodnienie plamki żółtej (AMD)  -  forma sucha (niewysiękowa)
Ta forma zwyrodnienia plamki żółtej jest wywołana „starzeniem“ się siatkówki, to jest jej zużyciem ze względu na wiek (z ang. AMD – Age-related Macular Degeneration). Na siatkówce pojawiają się drobne zmiany, które z czasem powoli zwiększają się i zaczynają się  łączyć, aż większość całego obszaru plamki żółtej  zostaje zastąpiona nieczynną tkanką łączną.

Starcze zwyrodnienie plamki żółtej (AMD)  -  forma wilgotna(wysiękowa)
Ta forma zwyrodnienia plamki żółtej jest wywołana prawdopodobnie gorszym ukrwieniem centralnej części siatkówki tak, jak to może być w podeszłym wieku w którymkolwiek organie. Oczywiście na przykład o ile pogorszone ukrwienie mózgu prowadzi do pogorszenia funkcji poznawczych, czego  dotknięty tym pacjent może sobie nie  uświadamiać, to pogorszone ukrwienie w okolicy plamki żółtej  prowadzi najpierw do obrzęku siatkówki, potem do powstania nowych naczyń krwionośnych, z nich do krwawienia do okolicy w obszarze plamki żółtej,  a w końcu do wytworzenia obszaru bliznowej atrofii, która całkowicie zastępuje funkcję siatkówki w obszarze plamki żółtej. W wyniku tego dochodzi do stanu, kiedy w centrum pola widzenia pacjent widzi ciemną a nawet czarną plamę, która  przeszkadza  mu w dobrym widzeniu.

Operacja powiek górnych i blepharochalaza
Blepharochalaza jest stanem, w którym ze względu na obniżoną elastyczność skóry naciąga się skóra powiek górnych, aż do takiego stopnia, że przy otwartych oczach sięga ona krawędzi powiek a nawet poza. Chodzi przeważnie o problem kosmetyczny, ale jeżeli skóra zasłania źrenice, ogranicza pacjenta w widzeniu. Nadmiar skóry usuwa się chirurgicznie, chodzi o zabieg prosty lecz czasochłonny.

Operacja powiek dolnych
Operacja kosmetyczna powiek dolnych (tzw. „worków pod oczami“) bywa bardziej skomplikowana niż operacja powiek górnych, przed operacją zalecane jest badanie u lekarza rodzinnego, ponieważ obrzęki powiek dolnych mogą być związane z niewydolnością funkcji nerek lub czynności serca.

Profilaktyczne badanie dzieci
Pierwsze badanie wzroku dziecka zaleca się wykonać w wieku lat trzech. W młodszym wieku badanie to ma sens w dwóch przypadkach: Rodzice zauważą u swego potomka wyraźne różnice oka w stosunku do stanu normalnego – najczęściej chodzi o zeza jednego oka, mniej często o białawą źrenicę jednego oka. Jeden z rodziców ma wyraźną wadę refrakcyjną. W tym przypadku większe znaczenie ma profilaktyczne badanie dziecka, o ile jedno z rodziców ma  hypermetropię – nadwzroczność. Jeżeli  małe dziecko jest dalekowzroczne (małe dziecko jest zawsze dalekowzroczne, ale w tym przypadku jeżeli  dalekowzroczność jest większa, niż  norma dla jego wieku), stan ten może się przejawiać zezem lub amblyopią (tzw leniwe oko) jednego oka.  Zeza rodzice zauważą, ale amblyopii nie, ponieważ dziecko zachowuje się i wygląda normalnie, przy tym  tylko jedno oko funkcjonuje.  A dziecko nie powie o tym rodzicom.

Profilaktyczne badanie dorosłych
Profilaktyczne badanie dorosłych jest skierowane na stwierdzenie początków zaćmy,  zwyrodnienia plamki żółtej, a przede wszystkim zaczynającej się jaskry. Jeżeli w wyniku zwiększonego ciśnienia śródgałkowego zaczęła się tworzyć jaskra, dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu ocznego, a tego stanu nie można już wyleczyć, tylko zatrzymać rozwój jaskry. Jeżeli  widzenie jest pogorszone, nie można już go naprawić. Dlatego zaleca się po 40 roku życia kontrolować co najmniej raz w roku ciśnienie śródgałkowe.

Starzenie się cery
Przejawy starzenia się cery są bardzo wcześnie widoczne przeważnie na skórze twarzy. Skóra i część podskórna wiotczeje, z  wiekiem skóra traci jędrność. Jest to najbardziej widoczne wokół oczu,  ust i na czole. Te części twarzy są najbardziej obciążane naciąganiem, dlatego zmarszczki pojawiają się tu najwcześniej przez co stopniowo zmniejsza się  pole widzenia.

Badanie refrakcji

Badanie refrakcji umożliwia nam stwierdzić, czy do dobrego widzenia pacjent  potrzebuje okulary. Foropter, który używamy u nas do ustalenia refrakcji, zapewnia zwiększony komfort,  inną możliwością jest męczące wymienianie szkiełek w próbnej oprawce, przyśpiesza to całą procedurę, ale przede wszystkim zwiększa wyraźnie dokładność podczas badania refrakcji w przypadku astygmatyzmu, co jest jedną z mniej częstych, ale za to bardzo dokuczliwych wad  refrakcyjnych. Dokładne wyznaczenie astygmatyzmu jest oprócz tego bardzo ważne w razie przepisania okularów multifokalnych, kiedy to dokładna refrakcja prowadzi do wyraźnego ograniczenia niepożądanych zjawisk optycznych połączonych z asferycznością soczewki  multifokalnej.

Badanie przedniego segmentu  oka
Badanie segmentu przedniego oka wykonuje się za pomocą lampy szczelinowej i ma najczęściej znaczenie w przypadku diagnozy zaćmy. Nasza lampa szczelinowa potrafi oprócz tego wykonywać fotograficzną dokumentację badania, co ma znaczenie  w szybko zmieniających się stanach, kiedy potrzebujemy ocenić efekty leczenia.

Badanie ciśnienia śródzgałkowego
Jeżeli ciśnienie śródgałkowe jest wyższe niż podaje norma, dochodzi do zmniejszenia ukrwienia wewnątrzgałkowej części nerwu ocznego, a tym samym do degeneracji, a nawet zaniku jego poszczególnych włókien. Wynikiem jest zmniejszanie się ostrości wzroku, ewentualnie -  wyjątkowo – zupełna ślepota. Stan ten nazywa się jaskrą (glaukomą).
Podstawą dokładnego pomiaru jest wiedza o grubości rogówki, co jest pomiarem potrzebnym do wykonania pomiaru ciśnienia śródgałkowego. Ubezpieczalnie zdrowotnie nie refundują tego pomiaru, ale znajomość tego parametru zwiększa wyraźnie dokładność pomiaru ciśnienia gałkowego.

Xanthelasma(Kępki żółte)
Xanthelasma to tłuszczowe depozyty na powierzchni skóry powiek, przejawiają się one jako żółte kępki skóry, przeważnie na górnych powiekach przy kąciku wewnętrznym, ich powstanie jest połączone ze zwiększonym poziomem lipidów w krwi.